Derin endometriozis nedir?
Derin endometriozis, endometriozis odaklarının karın zarı altındaki dokulara ilerleyerek fibrozis ve yapışıklık oluşturabildiği hastalık biçimidir. Uterosakral bağlar, rektovajinal alan, rektum ve sigmoid kolon, mesane, üreter ve daha seyrek pelvik sinirlere yakın bölgeler etkilenebilir.
Tanı nasıl planlanır?
Ayrıntılı öykü ve muayeneye ek olarak endometriozis konusunda deneyimli uzman ultrasonu temel değerlendirme araçlarındandır. Pelvik MR, özellikle bağırsak, mesane, üreter ve parametrium tutulumunu haritalamak veya ameliyat planlamak için kullanılabilir. Normal görüntüleme bütün endometriozis türlerini kesin olarak dışlamaz.
Bağırsak endometriozisi
Bağırsak tutulumu en sık rektum ve sigmoid kolonda görülür. Lezyon çoğunlukla bağırsak duvarının dışından başladığı için kolonoskopi normal olabilir. Lezyonun boyutu kadar bağırsak çevresini tutma oranı, darlık, yerleşim ve hastanın yakınmaları önemlidir.
Üreter ve mesane tutulumu
Üreter endometriozisi bazen belirgin ağrı olmadan böbrekte genişlemeye yol açabilir. Bu nedenle derin hastalık haritalamasında üreter ve böbreklerin durumu gözden geçirilir. Mesane tutulumunda adetle artan idrar yakınmaları görülebilir.
Her hastaya ameliyat gerekir mi?
Hayır. Organ fonksiyonunu tehdit eden darlık bulunmayan ve şikâyetleri ilaçla kontrol edilebilen bazı hastalar hormonal tedavi ve izlemle yönetilebilir. Cerrahi; tedaviye dirençli ağrı, organ riski, şüpheli kitle veya seçilmiş doğurganlık durumlarında değerlendirilebilir.
Cerrahi gerekiyorsa
Ameliyatın kapsamı hastalığın haritasına göre değişir. Bağırsak lezyonlarında shaving, diskoid rezeksiyon veya segmental rezeksiyon seçeneklerinden uygun olanı belirlenir. Mesane veya üreter tutulumu varsa üroloji; bağırsak işlemi bekleniyorsa ilgili cerrahi ekip planlamaya katılabilir. Daha geniş cerrahi her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.
Doğurganlık planı
Yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm analizi, önceki ameliyatlar ve gebelik isteğinin zamanı birlikte değerlendirilir. Derin endometriozis varlığında her hastanın tüp bebekten önce ameliyat olması gerekmez.