Plasenta Perkreata Cerrahisi, plasentanın (bebeğin eşinin) rahim kas tabakasını tamamen aşarak karın içine, hatta mesane gibi komşu organlara derinlemesine yapıştığı en ağır “plasenta akreta spektrumu” durumlarında uygulanan hayat kurtarıcı bir tıbbi müdahaledir. Maternal-Fetal Tıp Derneği (SMFM) verilerine göre, gebelikte yaşanabilecek en ciddi kanama risklerini barındıran bu tablo, hem anne hem de bebek açısından kritik öneme sahiptir ve mutlaka çok disiplinli, donanımlı merkezlerde yönetilmelidir. İstanbul Nişantaşı’nda hizmet veren Prof. Dr. Hanifi Şahin tarafından hazırlanan bu 2026 rehberinde, hastalığın nedenlerinden tanı sürecine ve uygulanabilecek güncel ameliyat tekniklerine kadar tüm hayati detayları bulabilirsiniz.

Plasenta Perkreata Cerrahisi Nedir?

Anne ile bebek arasındaki kan alışverişini sağlayan plasentanın normal şartlarda doğumdan hemen sonra rahim duvarından kolayca ayrılması beklenir. Ancak perkreata tablosunda plasenta, rahim duvarını delip geçerek karın boşluğuna, bağırsaklara veya mesaneye bir ağaç kökü gibi sıkıca yapışır. Gerçekleştirilen operasyon; şiddetli kanamayı önleyerek bebeği sağlıklı bir şekilde dünyaya getirmeyi, plasentayı güvenle vücuttan ayırmayı ve annenin hayatını korumayı amaçlayan oldukça kompleks bir prosedürdür.

Neden Olur ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Hastalığın gelişimi genellikle rahim duvarında önceden oluşmuş hasarlarla (skar dokusu) doğrudan ilişkilidir. Rahim zarı zedelendiğinde, plasenta kendine beslenecek yeni ve derin damar yolları arar. En belirgin risk faktörleri şunlardır:

• Daha önce birden fazla sezaryen doğumu yapmış olmak (En yüksek risk faktörüdür).
• Geçmişte geçirilen miyom alma (miyomektomi) veya derin kürtaj işlemleri.
• Plasenta previa tanısı (Plasentanın rahim ağzını kapatacak şekilde aşağı yerleşmesi).
• İleri anne yaşı ve çoklu gebelik (ikiz, üçüz vb.) öyküsü bulunması.

Belirtileri ve Tanı Süreci

Birçok hasta uzun aylar boyunca hiçbir fiziksel belirti yaşamazken, gebeliğin ikinci yarısında ani başlayan ve ağrısız olan vajinal kanamalar Plasenta Perkreata Cerrahisi gerektirebilecek acil bir tablonun habercisi olabilir. Nadiren, plasentanın mesaneyi delmesi durumunda idrarda kan (hematüri) görülebilir.

Erken tanı kelimenin tam anlamıyla hayat kurtarıcıdır. İleri düzey obstetrik ultrasonografi, kan akışını gösteren detaylı Renkli Doppler ve plasentanın çevre dokulara ne kadar nüfuz ettiğini haritalandıran Pelvik MR (Manyetik Rezonans) görüntüleme ile kesin tanı konulur.

Plasenta Perkreata Cerrahisi Yöntemleri

Günümüzde başarılı bir Plasenta Perkreata Cerrahisi için en önemli unsurlardan biri doğru zamanlamadır; kanama başlamadan ve acil bir durum oluşmadan önce, operasyon genellikle bebeğin akciğer gelişiminin tamamlandığı 34 ile 36. gebelik haftaları arasında planlı olarak (elektif şartlarda) gerçekleştirilir.

Uygulanan Yöntem	Teknik Detaylar	Kimler İçin Uygundur?
Sezaryen Histerektomi (Rahmin Alınması)	Bebek çıkarıldıktan sonra, kanamayı durdurmak için plasenta rahimle birlikte tek parça halinde vücuttan alınır.	Plasentanın çok geniş bir alana yayıldığı ve hayati kanama riski olan durumlarda standart güvenlik yöntemidir.
Rahim Koruyucu Cerrahi Tekniği	İleri cerrahi ustalık gerektirir. Plasenta rahimden özel tekniklerle ayrılır, damarlar bağlanarak rahim organı yerinde bırakılır.	Kanama riskinin yönetilebildiği, anatomik olarak uygun olan ve gelecekte çocuk sahibi olmak isteyen hastalarda.

Ameliyat Süreci, Riskler ve Sonrası

Yoğun kanama ve organ hasarı riski taşıyan Plasenta Perkreata Cerrahisi, mutlaka tam teşekküllü, 7/24 kan bankası ve erişkin yeni doğan yoğun bakım desteği olan referans merkezlerde uygulanmalıdır. Ameliyat esnasında mesaneye yapışan dokuları onarmak için çoğu zaman üroloji hekimleri devreye girer. Yüksek volümlü kan kayıplarına karşı önceden çapraz eşleşmeli (cross-match) çok sayıda kan ürünü hazır bekletilir.

Başarılı bir operasyonun ardından hastalar, hemodinamik dengelerinin sağlanması amacıyla genellikle 1-2 gün yoğun bakım ünitesinde izlenir. Her şeyin normal seyretmesi durumunda, hastanede toplam kalış süresi ortalama 4 ila 7 gün arasında değişmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hastalık anne karnındaki bebeğe zarar verir mi?

Plasentanın yapışma anormalliği bebeğin gelişimini doğrudan bozmaz. En büyük risk, anne kanamasının erken başlamasına bağlı olarak oluşabilecek erken (prematüre) doğum zorunluluğudur. Planlı operasyonla bebek genellikle sağlıklı şekilde doğurtulur.

Plasenta Perkreata Cerrahisi sonrası tekrar gebelik mümkün mü?

Eğer ameliyat sırasında rahim organı tamamen alınmamış ve “rahim koruyucu” cerrahi teknik başarıyla uygulanmışsa elbette gebelik mümkündür. Ancak unutulmamalıdır ki, bir sonraki gebelik de doğrudan yüksek riskli gebelik grubuna girecektir.

Neden Jinekolojik Onkolog girmelidir?

Bu tablo, kanser cerrahisindeki doku yayılımlarına anatomik olarak çok benzer. Bağırsak, mesane veya karın zarı gibi alanlara yayılan dokuları en güvenli şekilde ve en az kanamayla temizlemek, jinekolojik onkologların temel uzmanlık alanıdır.

---